Gazetari zviceran: Shqiptarët blejnë frigoriferë – Berisha ua inaguron!

0
392

Gazetari zviceran, Thomas Fuster, ka bërë një shkrim të gjatë në gazetën ku punon, “Neue Zuercher Zeitung”, në të cilin pasqyron fushatën elektorale në Shqipëri. Pothuaj i gjithë shkrimi është një ironi për vendin tonë ku tallet si mazhoranca ashtu edhe opozita.

Ketë të Diele në Shqipëri do mbahen zgjedhjet Parlamentare, kurse procesi i transformimit ekonomik po ecën shumë ngadalë, kjo po ndodh për shkak të mungesës së një kuadri solid ligjor.

Keto dite Popullsia e Shqipërisë është këshilluar që të mos blejnë frigoriferë të rinj, ndodh të bleje ndonjeri, rreziku esht i madh që sa të filloni ta futni në pune, tja bej Kryminsitri Sali Berisha me nje grup Gazetarësh dhe Fotografesh në Kuzhinen tuaj dhe ta Inagoron Frigoriferin.

Ka ditë që kjo shaka po qarkollon nepër Tirane dhe Shqipri, realiteti esht që pak dite para zgjedhjeve të 23 Qershorit, Qeveria e Sali Berishes spo len ngjarje më të vogel pa e shfrytzuar për fushat elektorale ku ndodh që dhe projektet të ndahen në faza të nfryshme që të arrihet të behen sa më shume inagurime dhe kjo të festohet për eletoratin.

Në Tirane kan lindur dyshimet që së shpejti më të gjat do jene shiritat e Inagurimeve sesa rrugët që jan inaguruar.

Kur mbahen zgjedhje në Shqipri nuk luftohet vetem për vendet në Parlament por prej atyre Pastruesve e deri tek Administratoret e lart të shtetit sepse pas nje ndryshimi të mundshem Poltikë ndryshohet i gjith Aparati i Shtetit.

Për shkak që pas zgjedhjeve të arshme shume zyra dhe sportele pritet të pastrohen, gara politike ndermjet PD-së dhe PS-së do behet shume e ngushtë sepse paknaqsia me situaten ekonomike esht rritur shume dhe kartat sjan me në doren e Berishes edhe pse Berisha ka theksuar se Shqipëria është një nga vendet e pakta që nga kriza financiare gjithmonë tregoi rritje. Si të nivelit të vitit 2012 – në një vend të cilit produkti i brendshëm bruto për frymë llogaritë (GDP) vetëm 31% të mesatares së BE-së një rritje prej 1.6%, por ndjehet si një recesion.
Socialistët duan ta bëjnë më mirë në rast të një fitoreje të zgjedhjeve, në vetëm katër vite pretendojn të hapin 300 000 vende pune, gjysma e tyre në sektorin e bujqësisë, se si do e arrin Partia Socialiste kete Beqaj nuk mund të shpjegojë përfundimisht. Për të përmbushur këtë premtim fushate duhet që për çdo të dyten familje të krijohet një vende pune.

Prognozat Fantastike në ekonomin e shqipris dhe sulmet personale të vivelit më të ulet skan munguar që nga viti 1990, nga ana ekonomike brengos fakti i nje kursi tatimor i vendosur në vitin 2008 prej 10% për të ardhurat dhe fitimet.

Socialistët duan ta shfuqizoin si taksë që prish balansin asocial dhe ta fusin një taksë progresive mbi të ardhurat personale dhe normat e ulëta për bizneset e vogla.

Demokratët mbrojtur sistemin ekzistues dhe theksoj se keto tatime kanë ndihmuar që shume Kompani të sjellin nga sektori informale në sektorin formal.

Shpetim Nazarko Politolog nga Tirana kritikon dhe dhe ligjin që ofron PS-ja por dhe ate të PD-së që deri tani ska sjell suksese dhe thot, edhe pse qeveria e ka studiuar saktësisht shembullin e Sllovakisë, ku ky kontroll ka tërhequr shumë investitorë të huaj në Sllovaki “Por në fund të fundit askush nuk vjen në një vend si Shqipria pa energji elektrike të besueshme dhe të furnizimit me ujë, pa ligj, pa pronar të qarta të pronësisë dhe pa punëtorët e kualifikuar  dhe njësi të kontrollit apo jo.”

Thelbi i së keqes mbetet korrupsioni endemik dhe ekonomia hije, e cila është vlerësuar nga FMN-ja në rreth 60% të PBB-së. Fatmir Memaj, një profesor i ekonomisë në Universitetin e Tiranës, korrupsioni esht futur thell mbrenda në shpirtin e popullit: “. Kushdo që nuk përpiqet të korruptoi ata që rrisin rrogën e tij është konsideruar si i çmendur” Edhe që nuk i përmbahen ligjeve, është mjaft standarde pa përjashtim. Memaj e venë atë në provë dhe e pyet në një kafene kamarierin për rrogën, tha se shuma është nën rregullat ligjore pages minimale mujore prej rreth 150 €, dhe gjithashtu nuk gëzon mbrojtje të sigurimit, shumica e pronarëve të restoranteve zyrtarisht do të punësojë vetëm një pjesë të fuqisë punëtore, pjesa tjetër e punës behet në të zez.
Institutet janë të kapitalizuara, ndërsa të ngurta dhe mjaft fitimprurës. Por industria është duke luftuar me një nivel të lartë të kredive të këqija. Raporti i kredive me probleme ndaj totalit të kredive është rritur nga 3% përpara krizës në rreth 24%. Kreditë e reja janë të shpërndara në këtë kontekst, dhe kompanitë jan duke u përballur me probleme serioze likuiditeti. Fajtor është qeveria që është e përgjegjshme për sektorin privat me pagesat që arrijnë në disa qindra milionë euro në gjithë vendin e cila duhej të reflekton dhe tek administrata publike e cila quhet Strong ‘euro-isation’.

Së paku një i ashtuquajtur – institucion publik, banka qendrore, i afrohet rolit të saj, suksesiqëndronsepse në vitet e fundit, për të mbajtur inflacionin brenda intervalit të synuar në mes 2% dhe 4%, dhe gjithashtu për të siguruar stabilitetin e monedhës vendase, lekut, përkundër deficitit të lartë të llogarisë korente për Ekonomi, të fortë “euroisierte» – shumica e kredive janë të fiksuara në Euro dhe normat e qëndrueshme të këmbimit jane të një rëndësie të madhe, thekson Petraq Milo nga Bordi i Bankës Qendrore. Kështu që banka qendrore në vend është para-llogaritur në monedhë të huaj dhe rregullat e arsyeshme për bankat ku 16 Banka janë pronsi të shteteve të huaja – 14 prej tyre janë përcaktuar paraprakisht jashtë Shqipërisë.

Një Kiosk ekonomi

Ekonomia shqiptare është karakterizuar disa herë si stand-ekonomi, përveç bujqësisë ekzistenciale, gati gjysma e të gjithë punëtorëve të punësuar nga bizneset e vogla, ajo është kryesisht e tregtisë me pakicë, Industria esht shkatrruar kur u nderrua sistemi Komunist.

Edhe pse vendi është gati për turizëm (plazhe të gjata dhe rajone të bukura malore), industria e tekstilit (krahut të lirë të punës), energjia (hidrocentralet e medha potenciali dhe rezerva të pashfrytëzuara të naftës), ose materialeve të papërpunuara sektori (minerale) ka edhe mbi eksportin potencial bilancit, neto të tregtisë dhe tërheqjeve të industrive të reja, shumë më rënd pokalon Shqipria se sa vendet e tjera në tranzicion në rajon.

Start-ups janë paraprakisht në sektorin e shërbimeve, të tilla si restorante, bare dhe mini-dyqane të cilat tashmë janë të pranishme në numër shumë i madh dhe për këtë arsye shpesh pritet që të kenë një jetë të shkurtër. Me këto mikro-ndërmarrjet sduhet të lidhesh shume shpresen, Sume Fermave u mungon kanali i shpërndarjes së distrubucioneve dhe ndërkohë, lidhjeve të mira të transportit për të sjellë prodhimet e tyre për të konsumatorit para se produktet të janë kalbur.

 

E përkthej dhe e përshtati

Redaksia

PËRGJIGJU

Ju lutemi shkruani komentin tuaj
Ju lutem vendosni emrin tuaj ketu